Gïelelutnjeme - Giellalåpptim - Giellalokten

Gïelelutnjeme - Giellalåpptim - Giellalokten

Saemiedigkien gïelestrategije - Gïelelutnjeme - Giellalåpptim - Giellalokten aajkojne åtna nænnoes lutnjemem sjugniedidh saemien gïelide abpe siebriedahkesne.

Ellies jih vihties gïelebarkoe

Aajkoe daejnie strategijine lea gaajhkh hijven raeriestimmieh Vaajmoegïeleste, jïjtjene dååjrehtimmieh jïh daaletje råajvarimmieh akten ellies gïelebarkose tjöönghkedh

Mijjien maadthvuajnoen mietie dellie saemien jïh nöörjen edtjieh mïrrestalledh jïh seammavyörtegs gïeline årrodh. Juktie dagkeres ulmiem jaksedh sæjhta daerpies årrodh nænnoes gïelebarkojne gaajhkine siebriedahkesuerkine. Daate strategije edtja  tjïelke otnjegem gïelepolitihkese vuesiehtidh, jïh ulmine åtna aktem ihkuve jarkelimmiem siebriedahkesne vedtedh

Gïelelutnjeme - Giellalåpptim - Giellalokten lea Saemiedigkien guhkiebasse barkoe saemien gïeligujmie, jïh åssjaldahke lea dah edtjieh gellie jaepieh vaasedh. Strategijh leah vijries, jïh Saemiedigkien ellies jïh suerkiedåaresth gïelepolitihkem vuesehte dejtie båetije jaepide. Strategijesne gellie tjïelke råajvarimmieh ovmessie siebriedahkesuerkine, jïh sæjhta lïhke laavenjostoem krïevedh dovne voenges, regijonaale jïh nasjonaale aktöörigujmie.

Saemien gïelh leah vihkeles fïereguhten gïeleutniejasse, saemien årroejidie jïh evtiedæmman saemien siebriedahkese. Saemien gïele ij leah ajve gaskesadtemen bïjre, men lea lïhke ektiedamme saemien identiteetese, kultuvreaarpan jïh ektievoetese. Saemien gïelh leah symbovle mijjen ektievoetese, mijjen aarpan jïh mijjen baantese mijjen maadtojde mijjen åvtelen. Gïelen tjïrrh akte ektievoete sjïdtede, saaht maam saemien gïelide almetje maahta jallh man vaenie jallh jïjnje akte almetje gïelem haalvoe.

Saemien gïelepolitihke lea dan åvteste dovne aktem dasseme gïelem bååstede vaeltedh, jïh saemien gïelem evtiedidh dejnie dajvine gusnie gïele aarkebiejjien jieliedisnie åtnasåvva. Jalhts gïeletsiehkieh leah joekehts dellie gïele mijjem ektede akten ektie sjaavnjoen tjïrrh saemien gïelh vaarjelidh, evtiedidh jïh nænnoestehtedh. Saemien gïelepolitihke lea aaj mieriekrïevenassi bïjre, laakestuvrehtimieh jïh aarkebiejjien bïjre gïeleutniejidie. Saemien gïelh leah gaajhki siebriedahkesuerkiej bïjre, jïh akte hijven gïelepolitihke tjuara dam vuesiehtidh. Saemiedigkie sæjhta saemien gïelh edtjieh govlesovvedh, åtnasovvedh jïh vååjnedh siebriedahkesne, jïh Saemiedigkien gïelestrategije Gïelelutnjeme - Giellalåpptim - Giellalokten fokusem beaja vååjnedehtiemasse, evtiedæmman, dåårrehtæmman jïh maahtoelutnjemasse gaajhkine njieptjine. Strategije sæjhta aktem sjïere barkoem bïejedh gïelefaalenasside maanide jïh noeride. Gïelelutnjeme - Giellalåpptim - Giellalokten aaj fokusem beaja laavenjostose jïh iktedæmman gaskem institusjovnh, årgaanh jïh siebrieh mah saemien gïeligujmie berkieh.

Saemiedigkie sæjhta saemien gïelh nænnoestidh jïh evtiedidh gaajhkine njieptjine gaajhki siebriedahkesuerkiej sisnjelen. Sïjhtebe gaajhkh saemien gïelh edtjieh hijven nuepieh utnedh evtiesovvedh, jïh mijjen gïelepolitihke edtja viehkiehtidh saemien gïelide nænnoestidh jïh evtiedidh.

Mijjen visjovne

Mijjen visjovne lea saemien gïelh edtjieh akte iemie bielie årrodh siebriedahkeste, jïh gaajhkesh edtjieh nuepiem åadtjodh saemien govledh, vuejnedh jïh nuhtjedh gaajhkine siebriedahkesuerkine. Saemien gïelh edtjieh akte iemie bielie aarkebiejjeste årrodh dovne dejtie mah saemiestieh jïh daaroestieh.

 

Mijjen vihkielommes laavenjasse daennie barkosne sæjhta årrodh sijjiem saemien gïelide sjugniedidh. Daate sæjhta jiehtedh mijjieh tjoerebe saemien gïelelïerehtæmman sjïehteladtedh, åtnose saemien gïeleste sjïehteladtedh gaajhkine areenine siebriedahkesne, hijven mieriekrïevenassh utnedh jïh laakh mah reaktam gorredieh saemien gïelh nuhtjedh. Mijjieh sïjhtebe sijjiem saemien gïelide sjugniedidh ovmessie barkoej tjïrrh, mah sijhtieh dovne vierhtieh almetjijstie jïh ekonomeles vierhtieh, gïelefaageles evtiedimmiem jïh jarkelimmiem krïevedh daan beajjetje mierievierhkeste.

Mijjieh sïjhtebe gaajhkh saemien gïelh edtjieh hijven evtiedimmienuepieh utnedh, jïh mijjen gïelepolitihke edtja viehkiehtidh guktie saemien gïelh sjidtieh jïh evtiesuvvieh fïereguhten gïeletsiehkien mietie dejnie ovmessie gïeledajvine. Mijjieh daejrebe saemien gïeletsiehkie lea joekehts dejnie ovmessie gïeledajvine, jïh eevre vihkeles dïhte båetijen aejkien gïelepolitihke daam våaroeminie åtna. Saemien gïelh leah gellielaaketje, jïh dovne doh dajvh gusnie saemien åtnasåvva, låhkoe gïeleutniejijstie jïh nuepieh saemien nuhtjedh leah joekehts. Mearan saemien muvhtine dajvine lea akte jieliehtimmie- jïh evtiedimmietsiehkesne, saemien lea jienebelåhkoegïeline jeatjah dajvine jïh iemie gaskesadtemegïeline åtnasåvva aarkebiejjien. Mijjen laavenjasse lea sjïehteladtedh guktie gaajhkh saemien gïelh, saaht mennie gïeletsiehkesne gïele lea, nænnoesåbpoe sjidtieh jïh evtiesuvvieh. Dam bööremeslaakan darjobe aktene lïhke laavenjostosne dej ovmessie gïelebyjresigujmie.

Gïelepolitihke aaj saemiepolitihke mij kultuvrem, healsoem, lïerehtimmiem, aerpievuekien jielemh, justijsem jïh maanah jïh noerh feerhmie. Gïele lea gaajhki suerkiej bïjre siebriedahkesne, jïh sæjhta dan åvteste akte ektie dïedte årrodh suerkiej dåaresth. Juktie hoksedh saemien gïelh leah ellies jïh siebriedahkeguedtije gïeline Saepmien nöörjen bielesne, dellie gïelepolitihke suerkiej dåaresth jåhta. Daate sæjhta jiehtedh gaajhkesh mah dïedtem utnieh politihkeevtiedimmien jïh byögkelesvoeten barkoen åvteste tjuerieh gïelepolitihkem krööhkestidh gosse jïjtsh sektovrepolitihkem hammoedieh jïh tjïrrehtieh.

 

Ellies jïh akteraeresne gïelepolitihkine, gusnie nasjonaale, regijonaale jïh tjïelten åejvieladtjh jïh jeatjah aktöörh laavenjostoeh, edtjebe sjïehteladtedh guktie saemien gïelh iemie jïh jielije gïeline sjidtieh siebriedahkesne. Mijjieh edtjebe sjïdtemem, barkoesijjieh, våajnoes saemien gïelh jïh nænnoes gïelebyjresh sjugniedidh. Gosse nænnoes gïelebyjresh tseegkie dellie dïhte hijven lïerehtimmienuepieh vadta, jïh sijjiem sjugnede guktie saemien gïelh evtiesuvvieh, mij vihth dejtie båetijen aejkien gïeleutniejidie gorrede.

Mijjen veeljemh don båetijen aejkien evtiedæmman saemien gïelijste edtjieh lissiehtamme gïeledarjoemidie sjïehteladtedh gosse aktöörh abpe siebriedahkesne meatan sjidtieh. Juktie mijjieh jaehkebe saemien jïh nöörjen edtjieh maehtedh mïrrestalledh jïh seammavyörtegs gïeline årrodh siebriedahkesne, jïh gïelh maehtieh loevtsæjresne nænnoesåbpoe sjïdtedh jïh evtiesovvedh. Mijjieh libie daajroem jïh dååjrehtimmiem ribleme guhkiem man åvteste mijjieh riejries aktem stuvrije råållam vaeltedh juktie saemien gïelh nænnoestehtedh jïh evtiedidh.

Doh golme åejviebarkoesuerkieh Gïelelutnjemisnie lea gïelefaalenasse maanide jïh noeride, vååjnedehteme jïh laavenjostoe, jïh maahtoelutnjeme jih dåårrehtimmie.