– Sámi eanandoallu lea rievdan ollu dan rájes go maŋimus eanandoallodieđáhus ráhkaduvvui 2007:s, dadjá sámediggeráđđi Jon-Christer Mudenia (NSR).

Eanandoalus davvin lea erenoamáš mearkkašupmi dálá geopolitihkalaš dili geažil. Iežas biebmobuvttadeapmi lea vealtameahttun deaŧalaš sihkkarastit dárbbašlaš ollislaš gearggusvuođa, ja aktiiva eanandoallu lea deaŧalaš bisuhit báikkálaš gearggusvuođa sámi guovlluin. Ođđa dieđáhus galgá bidjat láidestusaid Sámedikki eanandoallopolitihkkii boahttevaš jagiin.

– Lea dehálaš oažžut buori máhttovuođu ovddidandárbbuid, rámmaeavttuid ja praktihkalaš hástalusaid birra mat eanandoalus leat árgabeaivvis, dadjá Mudenia.

Bargu lea dál árra plánendásis. Sámediggi lea barggu oktavuođas plánen galledit muhtun báikkiid geassemánus, ja bovde dalle buvttadeddjiid, fágaorganisašuvnnaid ja hálddahusa buktit cealkámušaid prosessii.

– Mii háliidit cealkámušaid go deaivvadit olbmuiguin, ja šaddá maid formálalaš cealkámušvuorru čakčat, gos earret eará organisašuvnnat, fitnodagat ja earát sáhttet buktit cealkámušaid min bargui dáinna dieđáhusain, dadjá Mudenia.

Ođđa sámediggedieđáhus eanadoalu birra plánejuvvo sáddejuvvot gulaskuddamii skábmamánus/juovlamánus.