Ođđa doaibmabijut sámi gielaid, kultuvrra ja oktavuođa váste Viesttarmeara válgabiirres

Sámediggeráđđi evttoha máŋga doaibmabijuid nannen dihte sámi giela, kultuvrra ja báikegottiid Viesttarmeara válgabiirres. Árvalusat leat vuođđuduvvon gulaskuddancealkámušaide, álbmotčoahkkimiidda ja gáfestallamiidda mat leat čađahuvvon 2026 čavčča, ja galget meannuduvvot Sámedikki dievasčoahkkimis juovlamánus.

Doaibmabijut leat vuođđuduvvon gulaskuddancealkámušaide, gáfestallamiidda ja álbmotčoahkkimiidda Viesttarmeara válgabiirres. Gulaskuddan Viestarmeara válgabiirres lea oassin Sámedikki regionála čuovvoleamis Duohtavuođa- ja soabadankommišuvnna raporttas. Dá lea njealját válgabiire gos lea čađahuvvon gulaskuddan

Sámediggepresideantta / Sametingspresident Silje Karine Muotka - Deaddil ja stuora govva ihtáSámediggepresideantta / Sametingspresident Silje Karine Muotka Per Heimly/Sametinget

– Gulaskuddamiid, álbmotčoahkkimiid ja káfestallamiid bokte mii leat ožžon čielga signálaid das makkár dárbbut leat Viesttarmeara válgabiirres. Mii váldit dáid cealkámušaid duođas ja ovdanbuktit dál evttohusaid mat galget nannet sámi gielaid, kultuvrra ja báikegottiid olles válgabiirres, dadjá sámediggepresideanta Silje Karine Muotka.

Viesttarmeara válgabiirres leat stuora gaskkat, bieđggus ássan ja rikkis sámi máŋggabealatvuohta dovdomearkan. Dáppe ellet máŋga iešguđetlágan sámi gielat ja kultuvrrat bálddalagaid, muhto dain leat iešguđetlágan eavttut ja hástalusat. Danne árvvoštallá sámediggeráđđi ahte lea dárbu sihke viiddis ja báikkálaš heivehuvvon doaibmabijuide mat sáhttet nannet giela, kultuvrra, identitehta ja sámi searvevuođa olles válgabiirres.

Sámediggeráđi evttohuvvon doaibmabijut

Sámediggeráđđi evttoha viiddis doaibmabidjopáhka Viesttarmeara válgabiirres. Daid doaibmabijuid gaskkas mat ovdanbuktojuvvojit dievasčoahkkimii, lea ahte Sámediggi galgá:

  • Árvvoštallat dárbbu systemáhtalaččat duođaštit geavaheami ja máhtu sámi eatnamiid ja čáziid ektui, ja báikkálaš riekteipmárdusaid
  • Bargat dan ala ahte ásahuvvojit buorit ortnegat riekteveahki várás, maiddái ekonomalaš doarjjaortnegat prinsihpalaš áššiid ovddideami várás
  • Fievrredit cealkámušaid sierra bihtánsámi museaovttadaga birra viidáset árvvoštallamiidda
  • Bargat dan ala ahte Dutkanráđi njuolggadusat rievdaduvvojit nu ahte sámi kulturásahusat sáhttet ohcat dutkanruđaid 
  • Váldit mielde Hábmera suohkana cealkámuša viidáset árvvoštallamiidda vejolaš rievdadusaid birra SED-guovllus
  • Nannet sámi mánáidgárdefálaldaga buoret rámmaeavttuid, rekruterendoaibmabijuid ja gelbbolašvuođaloktema bokte
  • Árvvoštallat ráhkadit nationála plána nana giellaoahpahusmodeallaid geavaheapmái, ja nationála plána sámegiela gáiddusoahpahussii
  • Doarjut Ájluovtta skuvlla viidásetovddideami profil- ja resursaskuvlan, das maid barggu váldit badjelasas riikkalaš ovddasvástádusa julevsámi gáiddusoahpahusas ja hospiteremis
  • Ovddidit ja nannet dálá giellaguovddážiid, ja láhčit dili ođđa giellaguovddážiid ásaheapmái
  • Čuovvulit barggu julevsámi sátnegirjjiin

– Cealkámušat Viestarmeara válgabiirres čájehit stuora beroštumi gillii, identitehtii ja báikkálaš sámi searvevuhtii. Árvalusat maid mii buktit galget leat mielde sihke áimmahuššamin ja ovdánahttimin sámi fálaldagaid ja arenaid maid báikkálaš olbmot geavahit ja atnet árvvus, dadjá Muotka.

Máŋga cealkámušat válgabiirres gusket maiddái fáttáide maiguin Sámediggi juo bargá. Máhcaheamit váldojuvvojit dattetge mielde bargui mii lea jođus ja gártet dehálaš láidestussan Sámedikki viidáset áŋgiruššamii.

Stuora beroštupmi álbmotčoahkkimiidda ja gulaskuddamii

Sámediggeráđđi lea gulaskuddama oktavuođas fitnan Ájluovttas, Sálagis, Ruŋggus, Áhkánjárggas, Skániin ja Suorttas. Lea leamaš stuora beroštupmi sihke gulaskuddamii, álbmotčoahkkimiidda ja gáfestallančoahkkimiidda. Oktiibuot ledje badjel 150 oasseváldi čoahkkimiin, ja Sámediggi vuostáválddii 21 čálalaš gulaskuddanvástádusaid.

– Stuora beroštupmi čájeha ahte ollugat háliidit leat oassin sámi gielaid ja báikegottiid ovddideamis. Mii leat guldalan dáid jienaid, ja dat leat bidjan dehálaš láidestusaid daidda evttohusaide maid mii dál buktit dievasčoahkkimii, dadjá Muotka.

Sámediggeráđđi ovdanbuktá evttohusaid juovlamánu dievasčoahkkimis. Loahpalaš mearrádusa dahká Sámedikki dievasčoahkkin.

Loga áššeovddidusa dáppe: Duohtavuođa- ja soabadankommišuvnna raportta regionála čuovvoleapmi – Dárbu sámi fálaldagaide, ortnegiidda ja doaibmabijuide Viesttarmeara válgabiirres

Juogadanboalut