Olu sámegieloahppit heitet Norggas

Olu sámegieloahppit heitet Norggas

14. Sámi logut muitalit almmuhuvvo boahtte duorastaga. Dán jagi almmuhus guovdilastá earret eará ahte ollugat heitet sámegieloahpahusain.

Sámi logut muitalit/Samiske tall forteller lea jahkásaš almmuhus kommenterejuvvon sámi statistihka birra, mii addá goatnjedis ja bajitdási oppalašgova máŋga fágasuorggi birra erenoamážit relevántta sidjiide geat dárbbašit sámi diliid birra máhtu.

Dán jagi almmuhus “Sámi logut muitalit 14” ovdanbuktojuvvo digitálalaččat Sámedikki web-TV bokte duorastaga skábmamánu 25. b. 2021 dii.13.30-15.00 Sámedikki lávdegoddevahku.

Geahča sáddaga

«Sámi logut muitalit 14» gávdno dás: https://samilogutmuitalit.no/nb

– Buorre ja relevántta dutkan ja statistihkka sámi tendeanssaid ja fenomenaid birra, nugo ovdanbukto “Sámi logut muitalit 14”, leat guovddážis sámi servvodaga ovdáneamis olles Sámis ja Norggas. Dat maid addá midjiide vuođu čuovvulit ráđđehusa geatnegasvuođa, dadjá sámediggeráđđi Runar Myrnes Balto (NSR).

«Sámi suođđan» vuođđoskuvllas

Láhččojuvvo nu ahte dutkit ieža ovdanbuktet oanehis osiid raporttas.  “Sámi logut muitalit 14” raporttas muitala Øystein A. Vangsnes davviriikkalaš diehtaga professor UiT Norgga árktalaš universitehtas, mot oahppit geat álget sámegieloahpahusain vuođđoskuvllas heitet, nu gohčoduvvon «den samiske lekkasjen». Vangsnes lohká dili duođalažžan.   

– Go juohke viđat sámi vuosttašgiela oahppi heaitá sámegiela eatnigiela oahpahusain vuođđoskuvlajagiin ja nu šaddá ge dárogiella sin nannoseamos oahppangiella, de lea čielggas ahte ii daga buori sámegiela áŋgiruššamii. Iige daga ášši buoret, go sámegiela nuppigiela oahpahusas heitet vel eanet oahppit, dadjá son. 

Vangsnes čilge ahte sámi ohppiin lea duohta dilemma.

– Juohke sámegiel oahppi dovdá oktasaš mihttu sámegiela ealáskahttit ja nuppe bealde dovdojit ges iežaset dárbbut ja sávaldagat. Sivat dasa go olu oahppit leat heaitán, leat sihkkarit máŋggabealat ja iešguđetláganat, ja lea hui dehálaš gávnnahit eanet sivaid birra vai sáhttit buriid doaibmabijuiguin dustet luohpama, dadjá son.

Sámediggeráđđi vuordá mielas almmuheami.

– Dán jagi raportta addá earret eará dehálaš dieđuid sámegieloahpahusa healbamis skuvllas, mii duođašta tendeanssa maid dovdat ja mii čájeha ahte mis ain lea ollu bargu ovddabealde. Mii oažžut maiddái miellagiddevaš perspektiivvaid ealáhuspolitihka ja sámedikki jienastuslogu birra, mii addá buori vuođu politihka ovddideapmái viidáseappot, dadjá Myrnes Balto.

Statistihka čoakkáldagas “Sámi logut muitalit 14” geahčaduvvo maiddái lagabuidda Sámedikki doarjja ealáhusovddideapmái, Sámedikki válgajienastuslohku ja dan ovdáneapmi áiggi mielde, ja dasto sámi loguid geahčadeapmi Statistihkalaš Guovddášdoaimmahagas.

Prográmma:

  • Álggaheapmi sámediggeráđi Runar Myrnes Balto (NSR) bokte
  • Sámi logut muitalit 14 geigen Sámi statistihka fágalaš analysajoavkku bokte, instituhta jođiheaddji Anne Britt Klemetsen Hætta bokte, Sámi allaskuvla)
  • Den samiske lekkasjen i grunnskulen, Øystein A. Vangsnes bokte, UiT Norgga árktalaš universitehta
  • Sámedikki oassi ealáhusovddideamis sámi guovlluin Politihka ja váikkuhangaskaomiid rievdademiid analysa Bård Kårtveit bokte, NORCE ja mielčálli Vigdis Nygaard bokte
  • Sámedikki válgajienastuslohku muhtun dovdomearkkat ovdáneamis Kevin Johansen bokte, cand.polit. bokte.
  • Sámi logut fásta tabeallat, Anders Sønstebø bokte , Statistihkalaš Guovddášdoaimmahat

Oktavuođadieđut media:
Sámediggeráđđi
Runar Myrnes Balto (NSR),
e-po
asta runar.myrnes.balto@samediggi.no dahje telefovdna: 977 73 778

Oktavuođadieđut «Sámi logut muitalit 14» mielbargit:
Øystein A Vangsnes, e-po
asta: oystein.vangsnes@uit.no ja telefovdna: 77645742
Bård Helge Kårtveit, e-po
asta: baka@norceresearch.no, telefovdna: 56107000 (Telefonguovddáš)
Vigdis Nygaard, e-po
asta: viny@norceresearch.no, telefovdna: 976 16 497
Kevin Johansen, e-po
asta: fmnokjo@statsforvalteren.no, telefovdna: 75531586
Anders Sønstebø, e-po
asta: Anders.Sonstebo@ssb.no, telefovdna: 46663774