Saemien vïnhtsevaarjelimmie

Saemien vïnhtsevaarjelimmie

Vïnhtse vihkeles biehkie saemien kultuvresne. Maahta saemien vïnhtsebigkemevuekieh vihtiestidh guhkede gietjeste.

Joe gånkavaajesinie saemiej bïjre soptseste mah stoerre mearoeskïhph bigkieh. Petter Dass siglevïnhtsebigkemen (jekt) bïjre soptseste 1600-låhkoen, jïh båeries protokollh dïrregh jïh dalhketjh buerkiestieh mah vïnhtsebigkemisnie åtnasovvin. Gellie båarasåbpoe gaaltijh gååvnesieh mah saemide buerkiestieh goh væjkeles vïnhtsebigkijh.

Vaarjelimmie vïnhtsijste joekehtahta jeahtah kultuvremojhtesevaarjelimmeste dan åvteste ij leah naan såarhts jïjtsistie vaarjelimmie aalteren tjirrh. Daan raajan Rïjhkeantikvaare dåarjoevierhtieh joekedamme vïnhtsevaarjelæmman. Jaepien 2020 raejeste dellie fylhkh – jïh Saemiedigkie – mah edtjieh dåarjoem joekedidh jïh dåvvomem gïehtjedidh. Saemiedigkie edtja aaj strategijh saemien vïnhtsevaarjelæmman hammoedidh. Annjebodts ij leah naan vïnhtsh mah reeresuvvieh jallh dåarjoem åadtjoeh Saemiedigkeste.

Ij leah naan bijjieguvvie vïnhtsi bijjeli mah saemien ektiedimmiem utnieh. Saemiedigkie sæjhta dan åvteste barkedh juktie joekehts såarhts vïnhtsh vaarjelidh mah maehtieh saemien vïnhtsehistovrijem gaptjedh. Daan biejjien saemien museumh vaarjelieh dejtie smaave ræhpas saemien vïnhtside jïh jeatjah vïnhtside mah leah tjåanghkan naavlesjamme, sijjen daeverivåarhkoej tjïrrh. Jeenjesh aaj privaate aajhteri luvnie, men ij naan bijjieguvvie gååvnesh mah såarhts vïnhtsh, man gellie leah jallh guktie dej vuekie lea.

Naakede mij lea sjollehke saemien mearoegaedtien kultuvrese jïh vïnhtsevaarjelæmman, lea noerhtelaanti kultuvredepartemeenth aktem ohtsemem deellin UNESCO:n tjaelemesæjjan njoktjen 2020, gusnie ohtsin noerhtelaanti naevlievïnhtsh edtjin åadtjodh læstose vearteneaerpiejgujmie båetedh. Gaajhkh båarasåbpoe saemien vïnhtsesåarhth mejtie damtebe daan aerpievuekien nualan båetieh, jïh saemien vïnhtsebigkemeaerpievuekieh leah sjïerelaakan neebnesovveme ohtsemisnie. Daate sæjhta saemien vïnhtseaerpievuekieh veartenekaarhtese bïejedh.

Dåarjoe saemien vïnhtsevaarjelimmie