Raarvihken tjïelten åejvie Kennet Tømmermo Reitan jïh saemiedigkieraerien politihkeles raeriestæjja Håkon Mudenia Sametinget

Tjåanghkoen ulmie lij tjïelten barkijh jïh politihkeles tjirkijh galkin sijjen maahtoem lissiemdidh jïh goerkesidh guktie jïh man åvteste saemiengïelem jïh kultuvrem lïhkesdajvesne nænnoestidh, jïh seammasïenten våaromem tseegkedh mestie tjïelte jïh saemien lïhkes aktöörh maehtieh ektesne jïh guhkiebasse laavenjostedh.

Raarvihken tjïelte lea saemien reeremedajvesne. Dïhte daejrehte dovne reaktah saemien åålmegasse jïh tjïelte sjïere dïedtem åtna. Tjåanghkoe lij vihkeles barkose mejnie tjirkedh gïelesoejkesjh, råajvarimmieh jïh åtnoem guektiengïelevierhtijste hijvenlaakan lïhkesdajvese veadtalgidh jïh staeries ulmide provhkesovvedh.

– Jis gïelebarkojne lyhkesidh dle mieriedimmes saemien årrojh jïjtjh stuerebe tseahkan meatan vaaltasuvvieh. Råajvarimmieh tjuerieh guarkasovvedh goh sjiehteles, feerhmeles jïh lïhkesdajvese veadtaldahkesne, Saemiedigkieraerien politihkeles raeriestæjja Håkon Mudenia (NSR) jïh Raarvihken tjïelten åejvie Kennet Tømmermo Reitan (Samarbeidslista) jiehtiejægan.

Ræhpas åålmehtjåanghkoe jïh stoerre ïedtje byjrehksistie 

Gaskevåhkoen voerhtjen 22. b. lij ræhpas åålmehtjåanghkoe kantijnesne Raarvihken byjjenimmesjarngesne. Dusnie dovne tjïelte jïh Saemiedigkie soptsestin aamhtesi bïjre goh Raarvihke saemien reeremetjïeltine, Saemiedigkien råålla, saemien jïh aalkoe-åålmegi reaktah, jïh aaj saemien histovrije Raarvihkesne 1917 jaepien åvtelen. Historihkere Håkon Hermanstrand histovrijem buerkiesti, jïh iehkeden galhkuvisnie dle gaskesadteme jïh gyhtjelassh savkeste.

Åålmehtjåanghkosne lij tjïelke ïedtjevoete lïhkesårroejijstie. Jeenjh gyhtjelassh, ussjedadtemh jïh raerieh saemien histovrijen, gïelen jïh daanbeajjetje Raarvihken tsiehkien bïjre buaktasovvin. Jeenebh sijjen jïjtsh dååjrehtsi bïjre soptsestin, dovne guktie gïelem jïh identiteetem dasseme, jïh dej vaajtelh båetije biejjiej evtiedimmien bïjre. Gaskesadtemisnie dovne ræhpasvoete jïh ïedtje, jïh tjïelkesti guktie lïhkesdajve vielie maahtoem tjoemehte, jïh vaajtelihks buerebelaakan saemien gïelebarkoem vååjnedehtedh jïh nænnebe dam lïhkesdajvese viedtedh.

Faageles programme jïh åvtese barkedh

Duarstan voerhtjen 23. b. Saemiedigkie guessine gïelejarngesne, Gïeleaernie, mïnni. Mænngan dle faagebiejjie saemien ektievoetine jïh tjïelten politihkeles jïh reereles njueniehkinie. Aamhtesh gamte feerhmin, dovne gïelebarkoen jïh stuvremestruktuvri bïjre jïh saemien maanah jïh noeri byjjenimmesnuepiej bïjre, man åvteste vihkeles faamohks gïelemodellh nuhtjedh, jïh guktie skuvle, maanagïerte jïh eejehtimmie sinsitniem dijpieh. Daan biejjien aaj saemien maanagïertem vaaksjoeji jïh saemiedigkie jïh tjïelteståvroe tjåanghkenin tjïelteståvroetjåanghkoen åvtelen.

Bearjadahken voerhtjen 24. b. vielie barkin faagebiejjien jïh tjåanghkoej aamhtesi gujmie, gusnie galkin tjïelkestidh mij haaran barkedh jïh våaromem tseegkedh båetijen laavenjostose.

Saetniesvoete, likteme jïh båetijen laavenjostoe

Saetniesvoete- jïh liktemebarkoe, båatsoe Raarvihkesne jïh saemien gïelen jïh kultuvren vihkelesvoete lin programmen vihkielommes tsiehkieh. Saemiedigkie jïh Raarvihke seamadin maahtoe lïhkes saemien histovrijen jïh daaletjen bïjre lea vihkeles jis galka liktedh, sinsitniem ååktedh jïh monnehke evtiedimmiem utnedh.

– Saemien reeremetjïeltine Raarvihken lea vihkeles råålla. Barkoe ij leah ajve gïelen bïjre, men aaj identiteeten, ektiedimmien jïh båetijen nuepiej bïjre abpe lïhkeseabradahkese, tjïelten åejvie Kennet Tømmermo Reitan tjïertesti.

– Saemiedigkie meala daejnie tjåanghkojne mijjieh vihkeles sïllem åvtese juhteme saemien gïelem, kultuvrem jïh seabradahkejielemem nænnoestidh tjïeltesne, jïh daehtie våaroemistie gåarede lïhke jïh jearsoeslaakan laavenjostedh båetije jaepine, politihkeles raeriestæjja Håkon Mudenia jeahta.