Saemiedigkien bïjre

Saemiedigkien bïjre

Saemiedigkie edtja saemiej politihkeles sijjiem nænnoestidh jïh saemiej ïedtjh Nöörjesne eevtjedh, viehkiehtidh guktie saemien åålmege seammavyörtegs jïh rïektes gïetedimmiem åådtje jïh sjïehteladtedh guktie saemieh maehtieh sijjen gïelem, sijjen kultuvrem jïh sijjen siebriedahkejieledem gorredidh jïh evtiedidh.

Saemiedigkie

Noerhtesaemien: Sámediggi
Julevsaemien: Sámedigge
Pijtesaemien: Sámedigge
Upmejesaemien: Sámiediggie
Skoltesaemien: Sää´mtee´ǧǧ

Altese Majesteete Gånka Olav dam voestes Saemiedigkiem rïhpesti golken 9.b. 1989.

Saemiedigkie lea saemien åålmegen almetjeveeljeme parlameente Nöörjesne jïh lea jïjtjeraarehke almetjeveeljeme årgaane. Goh saemiej almetjeveeljeme årgaane Nöörjesne Saemiedigkien ulmie lea jååhkesjimmien åvteste barkedh saemiej maadthreaktijste goh våarome saemien kultuvrem, gïelem jïh siebriedahkejieledem jïh veasomem ovmessie saemien aerpievuekijste gorredidh jïh nænnoestidh. Saemiedigkie edtja saemiej politihkeles sijjiem jïh saemiej ïedtjh Nöörjesne eevtjedh jïh meatan årrodh seammavyörtegs jïh rïektes gïetedimmien åvteste barkedh saemien åålmegistie.

Saemiedigkie lea demokraateles dïrrege saemien jïjtjenænnoestæmman jïh evtiedimmien gaavhtan nuhteligs jïh daerpies dïenesjijstie jïh faalenassijste saemien årroejidie. Saemiedigkie lea saemiej gïele nasjonaale jïh gaskenasjonaale. Saemiedigkie sæjhta viehkiehtidh guktie reaktah EN:n bæjhkoehtimmesne aalkoeåålmegi reaktaj bïjre meatan vaaltasuvvieh laaki jïh praktihkeles politihken sïjse mah mijjen aarkebiejjiem baajnehtieh.

Saemiedigkie parlamentarihkeles prinsihpen mietie stuvresåvva, gusnie dihte tjahkan Saemiedigkie stoerretjåanghkoen leajhtadimmiem våaroeminie åtna sov barkose. Saemiedigkien stoerretjåanghkoe lea Saemiedigkien bijjemes årgaane jïh byjjesfaamoe. Digkie sov barkoem stuvrie dej mieriej sisnjeli mah leah vadtasovveme Laakesne Saemiedigkien bijre jïh jeatjah saemien reaktatsiehkieh (Saemielaake). Stoerretjåanghkoe digkien barkoeöörnegem vihteste, njoelkedassigujmie jïh bihkedassigujmie abpe dan barkose maam Saemiedigkie dorje. Njieljie moenehtse- jïh stoerretjåanghkoeh fïerhten jaepien.

Saemiedigkieveeljeme hööltesåvva fïerhten njealjeden jaepien seamma biejjien goh stoerredigkieveeljeme. Saemiedigkie lea saemiedigkieveeljemen bijjemes veeljemefaamoe. 7 veeljemegievlieh mah abpe laantem geptjieh, fïerhte veeljemegievlie mandaath åådtje dan låhkoen mietie mah leah almetjelåhkose tjaalasovveme gievlesne. Tjåanghkan 39 tjirkijh veeljesuvvieh abpe laanteste.